Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Тісті (шлицтік) жалғамалар

Егер білікке бірнеше шпонка орнатылса, біліктің беріктігіне нұқсан келтіріледі, сондыктан осы жағдайда тісті (шлицтік) жалғамалар қолданылады. Шлицтік жалғамада біліктегі тістер күпшектегі ұяларға орналасады да айналыдырушы моментті біліктен күпшекке өткізеді. Момент күпшектен білікке де өткізілуі мүмкін.

Артықшылықтары:

1. Бойлық қозғалысты жоғары дәлдікпен демейді. Массалық центр айналу осьінде орналасады.

2. Бөлшек саны 2-ге дейін азаяды.

3. Үлкен айналдырушы моменттерді өткізеді.

4. Динамикалық және реверстік жүктемелерді тістерге біркелкі етіп жаяды.

5. Біліктің беріктігіне аз нұқсан келеді.

6. Күпшектің ұзындығы азаяды.

Кемшіліктері:

1. Жасалуы қиын.

2. Қымбат бағалы болады.

Шлицтік жалғамалар түрлері

Шлицтік жалғамалар мына түрлерге бөлінеді.

Жалғасу түріне байланысты:

1. жылжымайтын (күпшекті білікте бекітуге қолданылады);

2. жылжымалы (күшпектің білік бойында қозғалуын қамтамасыз етеді).

Тістер түріне байланысты:

3. тікбүйірлік тісті;

4. эвольвенттік тісті;

5. үшбұрыштық тісті.

Орталық оське келтіру әдісіне байланысты:

6. сыртқы диаметр бойынша;

7. тістің бүйірі бойынша;

8. ішкі диаметр бойынша.

Сыртқы диаметр D бойынша оське келтіру күпшектің ішкі бетінің каттылығы <НВ350 болғанда қолданылады.

Егер күпшектің материалының қаттылығы өте жоғары болса ішкі диаметр d бойынша оське келтіру әдісі колданылады.

Тістің бүйірі бойынша оське келтіру жүктемені тістерге бірдей етіп бөледі. Жүктеме динамикалық және соққылықты болғанда қолданылады.

МемСТ 1139-80 бойынша үш түрлі тікбүйірлік тісті жалғама ұсынылады: жеңіл, орташа және ауыр. Олар бір-бірінен тістердің санымен және биіктігімен бөлектенеді.

Жеңіл түрі күпшек білікте жылжымайтын етіп бекітілгенде, орташа түрі жүктемесіз жылжығанда, ауыр түрі жүктемемен қозғалатын күпшекке қолданылады.

 

 

Шлицті қосылыстар өздерінің пішініне байланысты төрт бұрышты, үш бұрышты, эвольвентті болып бірнеше түрге бөлінеді. Екіншіден, білікке отырғызылған бөлшектерды центрлеу амалдарына байланысты бөлінеді. Центрлеу бүйір қырлары, тістердің ішкі және сыртқы диаметрі арқылы іске асырылады.



Шлицті қосылыстар жаншылуға есептеледі.

(4)

мұндағы z – шлицтер саны;

- қосылыстың орта диаметрі; Асм – бір тістің жұмыс бетінің жаншылу ауданы.

Тістері тік бүйірлі профилді қосылыстар үшін

 

, (5)

мұндағы D – сыртқы диаметр;

d – ішкі диаметр;

lp – тістердің жұмыстық ұзындығы.

Тістері эвольвентті профильді қосылыстар үшін

Асм=0,9mlp; dm=mz

мұндағы m – қосылыс модулі.

Әдебиеттер

1. Д.М. Серікбаев. Машина детальдары. – Алматы: Мектеп, 1982.

2. Иванов М.Н. Детали машин – М. Высшая школа, 2002г.

3. Решетов Д.Н. Детали машин – М. Машиностроение, 1989г.

 

Бақылау сұрақтар

1. Шпонкалы қосылыстардың түрлері.

2. Шпонкалы қосылыстардың артықшылықтары мен кемшіліктері, қолданылуы

3. Шлицті қосылыстардың түрлері.

4. Шлицті қосылыстардың артықшылықтары мен кемшіліктері, қолданылуы

5. Шпонкалы қосылыстар қандай қасиетке есептеледі?

6. Шлицті қосылыстар қандай қасиетке есептеледі?

 

 

№19 Лекция тақырыбы: СЕРІППЕЛЕР. (1)

Жоспары:

1. Серіппелердің негізгі түсініктер

2. Серіппелердің түрлері.

Серіппелер өзінің серпімді қаситтеріне байланысты кен колданыс тапты. Олар әр түрлі машиналарда және аспаптарда бөлшектер арасында тұрақты басу және тарту күштерді тудыруға (фрикциялық берілістер, муфталар, тежегіштер және т.б.); дірілді бәсендету және соққыларды амортизациялауға (амортизаторлар, буферлер және т.б.); энергияны жинауға (сағатта); куштерді өлшеу үшін (өлшеу аспаптар) арналған.



Сурет 1 – (а), созылу (б), бұралу (в) қысу серіппелер.

 

Сурет 2 – Серіппелер: винттік көп сымды (а), жиналымды концентрлі (б), винттік конусты (в), тәрелкелі (г), жазық спиралды (д), жазық (е).

 

Әдебиеттер

1. Д.М. Серікбаев. Машина детальдары. – Алматы: Мектеп, 1982.

2. Иванов М.Н. Детали машин – М. Высшая школа, 2002г.

3. Решетов Д.Н. Детали машин – М. Машиностроение, 1989г.

Бақылау сұрақтар:

1. Серіппелердің қолдануы

2. Серіппелердің түрлері.

 

<== предыдущая лекция | следующая лекция ==>
Пр. Обводный канал д.5 66-15-00 | Д.Фарлонг

mylektsii.su - Мои Лекции - 2015-2022 год. (0.014 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал