Возрастные особенности нервной системы

Спинной мозг новорожденного иметь длину 14 см, нижняя граница мозга находится на уровне нижнего края II поясничного позвонка, а к 10 годам удваивается. Наиболее быстро растут грудные сегменты спинного мозга. Центральный канал спинного мозга у новорожденного шире, чем у взрослого. Объем белого вещества возрастает быстрее, чем серое вещество.

Головной мозг новорожденного относительно большой, масса в среднем 330-430 г. (13%, у взрослых 2, 5% от массы тела). После 7 лет масса возрастает медленно и к 20-29 годам достигает максимального значения. В последующие годы масса мозга существенно не изменяется, а после 60 лет отмечается некоторое уменьшение ее.

У новорожденного лучше развиты филогенетически более старые отделы мозга. К 5 мес. жизни масса мозжечка увеличивается в 3 раза, к 9 мес- в 4 раза (ребенок умеет стоять, начинает ходить). Наиболее интенсивно развиваются полушария мозжечка. Конечный мозг- лобная доля большого мозга сильно выпуклая и относительно невелика. Височная доля высокая. Наиболее быстро растут лобная и теменная доли. У новорожденного на поверхности полушарий уже имеются основные борозды, а мелкие извилины развиты слабо. С возрастом борозды становятся глубже, извилины более рельефнее. Миелинизация афферентных волокон начинается в 2 мес и заканчивается к 4-5 годам, а эфферентных волокон несколько позже, в период от 4-5 мес до 7-8 лет. Мозолистое тело у новорожденного тонкое и короткое.

Твердая оболочка головного мозга у новорожденного тонкая, плотно сращена с костями черепа, отростки развиты слабо. Синусы тонкие, относительно широкие. Паутинная и мягкая оболочки у новорожденного тонкие и нежные. Подпаутинное пространство относительно большое. Цистерны у новорожденного довольно крупные.

№3 ТАҚ ЫРЫБЫ МИДЫҢ ЛИКВОРЛЫҚ ЖҮ ЙЕСІНІҢ АНАТОМИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ.

Ми мен жұ лынның торлы қ абық асты кеністіктері мен ми қ арыншаларын толтырып тұ ратын ми-жұ лын сұ йық тығ ының, liquor cerebrospinalis, организмнің басқ а сұ йық тарынан ерекше айырмашылығ ы бар. Ми-жұ лын сұ йық тығ ы plexus choroidei -ден секрециялану жолымен бө лінеді, оның эпителилі қ оршауы бездің эпителиіне ұ қ сас болады (выделение спинномозговой жидкости происходит путем секреции из plexus choroidei, эпителиальная ткань которых имеет характер железистого эпителия). Liquor cerebrospinalis -ті жасап шығ аратын аппараттың сұ ық тық қ а бір заттарды тұ тып қ алатын (гематоэнцефалиттік тосқ ауыл) қ асиеті бар, бұ ның миды зиянды ә серлерден қ орғ ауда ү лкен маң ызы бар (аппарат, продуцирующий ликвор, обладает свойством пропускать в жидкость одни вещества и задерживать другие (гематоэнцефалический барьер), что имеет большое значение для предохранения мозга от вредных влияний). Сө йтіп, ө зінің ерекшеліктері жағ ынан ми-жұ лын сұ йық тығ ы миымен оның негізіндегі тамырлар ү шін қ орғ аныштық қ ызмет ғ ана атқ армай, нерв жү йесі орталық мү шелерінің дұ рыс қ ызмет атқ аруы ү шін арнаулы ішкі орта. Ми-жұ лын сұ йық тығ ы орналасқ ан кең істік тұ йық болады (пространство, в котором помещается ликвор замкнуто). Одан сұ йық тық негізінен ө рмек қ абық тың грануляциялары арқ ылы сү зілу жолымен веналық жү йеге (отток жидкости из него совершается путем фильтрации в венозную систему через посредство грануляций паутинной оболочки). Торлы қ абық, arachnoidea encephali. Торлы қ абық жұ мсақ қ абық сияқ ты мидың жү лгелері мен ойыстарына енбейді. Жұ мсақ жә не торлы қ абық арасы сұ йық қ а толы торлы қ абық астындағ ы кең істік, cavitas subarachnoidealis, қ ұ рады. Кейбір жерлерде, торлы қ абық асты кең істігі ө те кү шті дамып, сұ йық тығ ы бар кең де терең цистерналар тү зеді. Мынадай цистерналар болады.

1.Cisterna cerebellomedullaris, мишық -ми цистернасы, мишық тың артқ ы жиегімен сопақ ша ми арасында жататын ең ү лкен цистерна. 2. Cisterna interpeduncularis, аяқ шааралық цистерна ми аяқ шалары арасында орналасқ ан.3. Cisterna chiasmatis қ иылыс цистернасы кө ру қ иылысы алдында орналасқ ан. 4. Cisterna fossa lateralis cerebri, мидың латералды шұ ң қ ырының цистернасы, аттас шұ ң қ ырда орналасады. Барлық торлы қ абық астындағ ы кең істіктер ө зара кең інен қ атынасып, шү йде сү йегінің ү лкен тесігі арқ ылы тікелей жұ лынның торлы қ абық астындағ ы кең істігіне созылады. Сонымен қ атар олар IV қ арыншаның артқ ы қ абырғ асындағ ы, сіsterna cerebellomedullaris -ке ашылатын aperturа mediana ventriculi quarti жә не aperturа lateralis ventriculi quarti арқ ылы ми қ арыншаларымен тікелей қ атынасады. Торлы қ абық тың қ ұ рылысының ерекшелігі (особенностью строения) – оның тү йіршіктері (пахионовые грануляции), granulationes arachnoidales, вена қ ойнауларына еніп тұ ратын дө ң гелектеу сұ р қ ызғ ылт тү сті торлы қ абық тың кішкене ө сінділері (представляющие выросты паутинной оболочки в виде кругловатых телец серо-розового цвета, вдающихся в полость венозных синусов). Тү йіршіктер сү зілу арқ ылы жұ лын-ми сұ йық тығ ының қ ан арқ асына ағ уын қ амтамасыз етеді (грануляции служат для оттока спинномозговой жидкости в кровяное русло путем фильтрации). МИ қ арыншалар: 1.Бү йір қ арыншалар Қ арынша қ уысы маң дай ү лесінде латералды жақ қ а қ арай иілген алдың ғ ы мү йіз, cornu anterius, тү рінде басталып (полость желудочка начинается в лобной доле в виде загнутого в латеральную сторону переднего рога), осы жерден шеке ү лесі арқ ылы орталық бө лікке, pars centralis, созылады (отсюда она через теменную долю продолжается в центральную часть). Ал бұ л бө лік, сү йелді дененің артқ ы жиегі дең гейінде тө менгі мү йізге, cornu inferius (самай ү лесі қ абатында) жә не артқ ы мү йізге, cornu posterius (шү йде ү лесінде) бө лінеді (эта часть на уровне заднего края мозолистого тела разделяется на нижний рог и задний рог). Бү йір қ арыншаның медиалды жағ ынан, оның орталық бө лігі мен тө менгі мү йізіне тамырлы ө рім, plexus choroideus ventriculi lateralis, тү зетін жұ мсақ ми қ абығ ы еніп тұ рады. Plexus choroideus ventriculi lateralis, tela choroidea ventriculi tertii-дің латералды жиегі болып табылады.

2.ІІІ қ арынша -ІІІ қ арынша, ventriculus tertius. ІІІ қ арыншаның бү йір қ абырғ алары таламустың медиалды беттерінен тү зілген. Қ арыншаның алдың ғ ы қ абырғ асын – кү мбез бағ аналары, columna fornicis жә не ақ алдың ғ ы дә некер comissura cerebri anterior қ ұ райды. Кү мбез бағ аналары жә не таламус арасында тесік – foramina interventricularia, болады. Ол ventriculus lateralis III қ арыншамен қ осылады. Қ арыншаның жоғ арғ ы қ абырғ асын – tela choroidea тү зілген. Оның қ ұ рамына эпителилі табақ ша, lamina epithelialis енеді. Қ арыншаның артқ ы қ абырғ асында ІІІ қ арыншағ а қ ұ йғ ыштә різді тесікпен суқ ұ быры ашылады.

3. Ортаң ғ ы ми қ уысы- ми суқ ұ быры, aqueductus cerebri, деп аталады (полость среднего мозга называется водопровод мозга). Ол IV қ арыншаны III қ арыншамен қ осатын ө зек (он представляет канал, соединяющий IV желудочек с III).

4. IV қ арынша- IV қ арынша, ventriculus quartus, артқ ы ми ортақ қ уыс болып табылады (IV желудочек является общей полостью заднего мозга). IV қ арынша шатырғ а ұ қ сайды (IV желудочек напоминает палатку), оның тү бі мен тө бесін ажыратады. Қ арыншаның тү бі – fossa rhomboidea (ромбовидная ямка), деп аталады. IV қ арынша тө бесі – шатыр пішінді (имеет форму шатра), ол: мишық тың жоғ арғ ы аяқ шалары арасында керілген жоғ арғ ы желкеннен, velum medullare superius (верхний мозговой парус) жә не жырым аяқ шалары арасында керілген тө менгі желкеннен, velum medullare inferius (нижний мозговой парус). Тө менгі ми желкені жұ мсақ қ абық жапырақ шасымен, tela choroidea ventriculi quarti, толығ ады (нижний мозговой парус дополняется листком мягкой оболочки). Онда ү ш тесік пайда болады: біреуі ромбтә різді шұ ң қ ырдың тө менгі бұ рышы аймағ ында, apertura mediana ventriculi quarti жә не екеуі қ арыншаның бү йір бұ рышы аймағ ында, apertura lateralis ventriculi quarti, орналасады. Осы тесіктер арқ ылы IV қ арынша мидың торлы қ абық асты кең істігімен қ атынасады (через эти отверстия IV желудочек сообщается с подпаутинным пространством мозга), соның аркасында жұ лын-ми сұ йық тығ ы ми қ арыншаларынан қ абық тар аралық кең істіктерге ө теді (спинномозговая жидкость поступает из мозговых желудочков в межоболочечные пространства). Ми қ абық тарының қ абынуынан бұ л тесіктер тарылып немесе бітелген жағ дайда ми қ арыншаларында жиналатын жұ лын-ми сұ йық тығ ы торлы қ абық асты кең істігіне шығ а алмай, мидың шемені пайда болады (при воспалении мозговых оболочек (менингит) эти отверстия суживаются или зарастают, в мозговых желудочках накапливающаяся спинномозговая жидкость не находит выхода в подпаутинное пространство и возникает водянка головного мозга).

«Нерв жү йесі»

1.Жұ лынның бү ылтық тарын кө рсетің із:

+А) мойындық

Б) кеуделік

+В) бел-сегізкө здік

Г) қ ұ йымшақ тық

Д) бастың

2.Жұ лын беттеріндегі анатомиялық тү зілістер:

+А) артқ ы-бү йір жү лге

+Б) алдың ғ ы –бү йір жү лге

+В) артқ ы ортаң ғ ы жү лге

+Г) алдың ғ ы орталық саң ылау

Д) бү йір жү лге

3.Жұ лынның ақ заты қ андай анатомиялық тү зілістерді қ алыптастыратының кө рсетің із:

+А) алдың ғ ы жіпше

Б) бү йір жіпше

+В) артқ ы жіпше

+Г) алдың ғ ы ақ дә некер

Д) сезімтал ядролар

4.Бү йір бағ аналар болатын жұ лын сегменттерін атаң ыз:

А) жоғ арғ ы мойын сегменті

+Б) тө менгі сегізінші мойын сегменті

+В) кеуде сегменттері

+Г) ү стің гі екі бел сегменттері

Д) ортаң ғ ы мойын сегменттері

5.Жұ лынның алдың ғ ы мү йізінде орналасқ ан ядроларды кө рсетің із:

+А) орталық ядро

Б) кеуде ядросы

+В) алдың ғ ы-медиалдық ядро

+Г) алдың ғ ы-латералдық ядро

Д) меншікті ядро

6.Вегетативтік ядролары бар жұ лын сегментерін атаң ыз:

+А) сегізкө з сегменттері

Б) тө менгі бел сегменттері (L₃-L₅)

+В) кеуде сегменттері

+Г) жоғ арғ ы бел сегменттері

Д) I-YII мойын сегменттері

7.Ромбітә різді миден дамитын мидің бө ліктерін кө рсетің із:

А) соң ғ ы ми

Б) аралық ми

+В) сопақ ша ми

+Г) артқ ы ми

Д) ортаң ғ ы ми

8.Ортаң ғ ы миғ а жататын ми бө ліктерін атаң ыз:

+А) ми аяқ шалары

Б) аралық ми

В) соң ғ ы ми

Г) артқ ы ми

+Д) ортаң ғ ы ми жамылғ ысы

9.Ү лкен миғ а жатаын ми бө ліктері:

+А) аралша

+Б) сергелді дең е

+В) иіс сезу миы

+Г) базальдық ядрола

Д) кө ру тө мпесі

10.Соң ғ ы миғ а кіретін қ ұ рылымдарды атаң ыз:

+А) ү лкен ми сынар шарлары

+Б) базальдық ядролар

+В) ішкі қ абық

+Г) кү мбез

Д) мишық сың ар шарлары

11. Ү лкен ми сың ар шарлардың байланыстыратын

тү зілістерді кө рсетің із:

+а) мидың алдың ғ ы дә некері

+б) кү мбез

+в) сү йелді дең е

г) III-қ арынша

д) жоғ арғ ы ми желкені

12. Ішкі шү йде томпағ ы аймағ ында бір-бірімен қ осылып бір ағ ым тү зетін ми қ атты қ абығ ының веналық қ айнауларын кө рсетің із.

+ а) кө лденең қ ойнау

б) сигматә різді

в) тө менгі сагитальды қ ойнау

+ г) тік қ ойнау

+ д) жоғ арғ ы сагитальды қ ойнау

13.Ми қ атты қ абығ ының ө сінділерін атаң ыз.

+ а) мишық шатыры

+ б) мишық орағ ы

+ в) ми орағ ы

+ г) ер-тоқ ым кө геті

д) ми қ атты қ абығ ы қ ойнауы

14.Ішкі ұ йқ ы артериясы тармақ тарын кө рсетің із.

а) тоқ пан жіліктің артқ ы айналма артериясы

б) тоқ пан жіліктің алдың ғ ы айналма артериясы

в) жауырынасты артерия

+ г) кө з артериясы

+ д) ортаң ғ ы ми артериясы

15.Виллизиев шең берін қ ұ рауғ а қ атынасатын бұ ғ анаасты артерияның тармақ тарын атаң ыз.

+ а) омыртқ а артериясы

б) қ абырғ а-мойындық артерия

в) бұ ғ анаусті артерия

г) беткей мойын артериясы

д) қ алқ ан-мойындық артерия

16. Кү мбездің қ ұ рамына қ андай анатомиялық қ ұ рылымдар кіреді

+а) денесі

+б) аяқ шалары

в) иіні

+г) бағ аналары

д) мү йізі

17. Аралық миғ а жататын анатомиялық қ ұ рылымдарды кө рсетің із

а) олива

+б) таламус

+в) емізіктә різді дене

+г) кө ру қ иылысы

д) кө пір

18. Ортаң ғ ы миғ а жататын анатомиялық қ ұ рылымдарды кө рсетің із

+а) қ ара зат

+б) ми аяқ шалары

в) трапециятә різді дене

г) жоғ арғ ы ми желкені

д) кө пір

19. Омыртқ а ө зегінің эпидуралдық кең істігінде орналасқ ан анатомиялық қ ұ рылымдарды кө рсетің із

а) жұ лын сұ йық тығ ы

+б) шелмай

+в) веналық ө рім

г) жұ лын нервтерінің тү біршіктері

д) сү йек майы

20. Бассү йектегі ү шкіл нервтің тармақ тары ө тетін тесіктерді кө рсетің із

а) жыртық тесік

+б) дө ң гелек тесік

+в) сопақ тесік

+г) жоғ арғ ы кө зұ я саң ылауы

д) тө менгі кө зұ я саң ылауы

21. Шеткі нерв жү йесіне қ андай анатомиялық қ ұ рылымдар кіреді?

а) жұ лынның бү йір бағ андарындағ ы латералді аралық зат

+б) жұ лын нервтері

+в) вегетативті нерв жү йесінің симпатикалық бө лігінің нервтері

+г) жұ лын нервтерінің сезімтал тү йіндері

д) жұ лын

22. Жұ лынның қ ұ рамында болатын нерв талшық тарын кө рсетің із

а) парасимпатикалық

+б) сезімтал

+в) симпатикалық

+г) қ озғ алтқ ыш

д) тек қ озғ алтқ ыш жә не сезімтал

23. Бет терісін нервтендіретін нервтерді кө рсетің із

а) бет нерві

+б) кө з нерві

+в) жоғ арғ ы жақ сү йек нерві

+г) тө менгі жақ сү йек нерві

д) қ осымша нерв

24. Бет ө зегінен ү лкен тасты нервтің шығ атын тесігін кө рсетің із

а) кіші тасты нерв ө зегінің саң ылауы

б) біз-емізік тесігі

в) ұ йқ ы ө зегінің ішкі тесігі

+г) ү лкен тасты нерв ө зегінің саң ылауы

д) ұ йқ ы ө зегінің сыртқ ы тесігі

25. Қ андай бассү йек нервтері мойындырық тесігі арқ ылы ө теді

+а) тілжұ тқ ыншақ нерві

+б) қ осымша нерв

в) кіреберіс-ұ лу нерві

+г) кезбе нерв

д) ү шкіл нерв

26. Қ андай нервтер жоғ арғ ы кө зұ я саң ылауы арқ ылы ө теді?

+а) кө з қ озғ алтқ ыш нерві

+б) шығ ыршық нерві

+в) ә кететін нерв

+г) кө з нерві

д) қ осымша нерв

27. Кө з алмасының бұ лшық еттерін нервтендіретін нервтерді кө рсетің із

+а) кө з қ озғ алтқ ыш нерв

б) қ осымша нерв

в) кө ру нерві

+г) ә кететін нерв

+д) шығ ыршық нерві

28. Мидың қ атты қ абығ ын нервтендіретін нервтерді кө рсетің із

+а) кезбе нерв

+б) кө з нерві

+в) жоғ арғ ы жақ сү йек нерві

+г) тө менгі жақ сү йек нерві

д) қ осымша нерв

29. Ми аяқ шалары мидың қ ай бө лігіне жатады

+а) ортаң ғ ы ми

б) аралық ми

в) соң ғ ы ми

г) артқ ы ми

д) сопақ ша ми

30. Жұ лынның артқ ы мү йіздерінде болатын ядроларды кө рсетің із

+а) nucleus thoracіcus

+б) nucleus proprius

в) nucleus posterіolateralіs

г) nucleі іntermedіo-medіales

д) nucleus centralis

31. Мидың қ атты қ абығ ының қ ұ рылысын сипаттайтын ерекшеліктерін кө рсетің із

+а) бассү йек негізіндегі сү йектермен тығ ыз бітісіп кетуі

+б) веналық қ ойнауларының болуы

+в) ө сінділерінің болуы

г) тісті байламдарының болуы

д) веналық қ ойнауларының болмауы

32. Гипоталамусқ а жататын анатомиялық қ ұ рылымдарды кө рсетің із

+а) сұ р тө мпе

+б) емізіктә різді дене

+в) суқ ұ йғ ыш

г) латералді иінді дене

д) кө пір

33. Жұ лын сұ йық тығ ын бө ліп шығ аратын ми қ ұ рылымдарын кө рсетің із

а) торлы қ абық

+б) бү йір қ арыншалардың тамырлы ө рімдері

+в) ү шінші қ арыншаның тамырлы ө рімі

+г) тө ртінші қ арыншаның тамырлы ө рімі

д) мидың қ атты қ абығ ы

34. Нә рестелер миының қ атты қ абығ ының жасқ а байланысты қ ұ рылыс ерекшелігін кө рсететін сипаттаманы кө рсетің із

+а) қ атты қ абығ ы жұ қ а, бассү йек сү йектерімен тығ ыз бітіскен

+б) қ абық тың ө сінділері толық дамымағ ан

+в) қ ойнаулары салыстырмалы тү рде кең

г) қ ойнаулары жоқ

д) қ ұ рылысында ерекшелік жоқ

35. Соң ғ ы ми қ ай ми кө піршігінен дамиды

а) нерв тү тігінен

б) артқ ы ми кө піршігінен

+в) алдың ғ ы ми кө піршігінен

г) ортаң ғ ы ми кө піршігінен

д) ромбтә різді мидан

36. Сопақ ша ми қ ай ми кө піршігінен дамиды

а) ортаң ғ ы ми кө піршігінен

б) нерв тү тігінен

+в) артқ ы ми кө піршігінен

г) алдың ғ ы ми кө піршігінен

д) ортаң ғ ы жә не артқ ы ми кө піршіктерінен

37. Вегетативті нерв жү йесінің симпатикалық бө лігіне жататын анатомиялық қ ұ рылымдарды кө рсетің із

+а) ақ жә не сұ р дә некер тармақ тар

+б) тамыр маң ындағ ы жә не ағ залық ө рімдер

+в) симпатикалық сабау

г) кө з қ озғ алтқ ыш нервтің қ осымша ядросы

д) қ анаттаң дай тү йіні

38. n. Spіnalіs қ алай тү зілетінің кө рсетің із

а) жұ лынның артқ ы тү біршіктерінен

б) жұ лынның алдың ғ ы тү біршіктерінен

+в) жұ лынның алдың ғ ы жә не артқ ы тү біршіктерінің қ осылуынан

г) ми сабауындағ ы ядролардың нейрондарының ө сінділерінен

д) парасимпатикалық талшық тардан

39. Жұ лынның қ ай сегменттерінде вегетативті нерв жү йесінің симпатикалық бө лігінің ядролары орналасқ ан?

а) сегізкө здік

б) қ ұ йымшақ тық

+в) кеуделік

г) ми сабауында

д) мойын сегменттерінде С₁ – С _{Ү ІІ}

40. Вегетативті нерв жү йесінің парасимпатикалық бө лігінің ядролары жұ лынның қ ай сегменттерінде орналасқ ан

а) мойын сегменттерінде

б) кеуде сегменттерінде

в) бел сегменттерінде

+г) сегізкө з сегменттерінде S_ІІ-S_ІV

д) қ ұ йымшақ сегменттерінде

41. Жұ лыннан қ анша жұ п жұ лын нерві шығ ады

А) 7 жұ п

B) 5 жұ п

C) 9 жұ п

D)+8 жұ п

E) 12 жұ п

42. Жү рек соғ ысын реттейтін бассү йек нерві:

Аү шкіл

B)+кезбе

C) ә кететін

D) қ осымша

E) шығ ыршық

43. Вегетативті нерв жү йесінің симпатикалық бө лігінің орталық тары қ айда орналасқ ан:

А) жұ лынның сұ р затының алдың ғ ы мү йіздері

B)+ жұ лынның сұ р затының бү йір мү йіздері

C) ми сабауында

D) соң ғ ы ми қ ыртысында

E) мишық ядроларында

44. Вегетативті нерв жү йесінің бө лімдері:

А) иммундық

B) эндокриндік

C)+симпатикалық

D) симпатикалық

E) кө лденең жолақ ты

45. Парасимпатикалық орталық тар орналасқ ан:

А) жұ лынның кеуде-бел бө лігінде

B) мишық та

C) жұ лынның мойын бө лігінің бү йір мү йіздерінде

D)+ортаң ғ ы мида

E) орталық алды қ атпарында

46. Парасимпатикалық ядролар орналасқ ан:

А)+жұ лынның ІI-IV сегізкө з сегменттерінде

B) жұ лынның І-V бел сегменттерінде

C) жұ лынның І-ХІІ кеуде сегменттерінде

D) жұ лынның І- VІІІ мойын сегменттерінде

E) ІV-V кеуде сегменттерінде

47. Вегетативті нерв жү йесіне жатады:

А) жоғ арғ ы тү йіндік талшық тар

B) тө менгі тү йіндік талшық тар

C) тү йін маң ындағ ы талшық тар

D) тү йін астындағ ы талшық тар

E)+преганглионарлық талшық тар

48. Миды қ андандыратын артериялық сақ инаның орналасқ ан жері:

A)+ми негізінде

B) мидың латералді бетінде

C) мидың медиалді бетінде

D) мидың жоғ арғ ы бетінде

E) мидан тыс

49. Жұ лынды қ андандырады:

+а) a. vertebralis

б) a. basilaris

с) a. cerebri posterior

+д) aa. lumbales

+е) aa. intercostals posteriores

50. Ми веналары барып қ ұ яды:

а) бет венасына

б) тіл венасына

с) алдың ғ ы мойындырық венасына

д) сыртқ ы мойындырық венасына

+е) ішкі мойындырық венасына