Чыычаах

(Б ы с т а х)

Тырылас тыастаах,

Чырыбынас саҥ алаах

Чыычаах кыылым,

Тырып-тарып кө тө н,

Чыып-чаап саҥ аран,

Тыыр-таар туттан,

Тыҥ хатыыта

Тыҥ кыырай окко

Тыр гына олорон,

Кү ндү кү ө мэйин кө бү ө хтэтэн,

Кү ү гү нү ү олордоҕ уна,

Кө хсү м кө ппө ҕ ө

Кө тө н кө ччү йэрэ...

1921

КИҺ И

Адаар уҥ уоҕ унан ардайданан,

суку субанан сууланан,

силгэ этинэн сибээстэнэн,

сиикэй этинэн силбэһ эн,

синньигэс тымырынан ситимнэһ эн,

эриллэҕ эс иҥ ииринэн эпчиҥ ирэн,

суһ уктуйбут хааны

сулаһ ын быыһ ыттан

супту оборон ылан

субай хаан оҥ орор,

эргэрбит хааны

эт быыһ ыттан

эмэн ылан

элиэригэр эргитэр,

хааны хамнатааччы,

иҥ иири эпчиҥ ирдээччи,

эти ититээччи,

тохтообокко толугуруур

тойон сү рэх тутулуктаах,

оҕ устахха уйадыйар уҥ уохтанан,

эрэйдэннэххэ элэйэр эттэнэн,

тоҕ оотоххо тохтор хааннанан,

сү рэх тэптэҕ инэ,

сү һ ү ө х хамнаатаҕ ына,

массыына барбатаҕ ына

баран тү һ эр

барбах бадахтанан,

эргэрэн, эмэхсийэн

ииҥ ҥ э киирэр этитиилээх,

одуулаан билэргэ

уу харахтанан,

этэн иһ итиннэрэргэ

эт тылланан,

салгынынан саҥ аран,

тыалынан тыынан,

иннинэн сирэйдэнэн,

икки атахтанан,

иҥ ин-дьү һ ү н эриэннэнэн,

ү тү ө -мө кү дьү һ ү ннэнэн,

ү ө скээн-тө рө ө н,

ү ү нэн-ү ксээн,

ү ө дү йэн сылдьар эбиппин нии, доҕ оттоор.

Ол гынан баран

ордук-хоһ у санаһ ан,

олохтон оччугуй буолсан,

ол-бу буоларбыт

ороскуотун эбитин...

Эҥ ин-дьү һ ү н санаһ ан,

эгэлгэ-эриэн буолсан,

эрэнсибэт буолсарбыт

эрэйэ элбэҕ ин эбитин...

Хос-хоннох санааланан,

хобу-дьиби хойуннаран,

хоруо-кэриэ буолсарбыт

хомолтотун эбитин...

Халыҥ ү йэбитин

хайыһ ан кө рө р гына

халлаан баҕ ас айбыта буоллун,

сиргэ киирэрбитин

сэрэйэн дьиксинэр гына

сир баҕ ас тэрийбитэ буоллун,

уһ урумаҕ ай оҥ оруубутун

оройдуур баҕ ас гына

орто дойду уурбута буоллун,

кэмчи кэскилбитин

кэтэһ эр баҕ ас гына

кэрэ дойду кэскиллээбитэ буоллун...

Ө лө р ү гэстэн

ө рү һ ү ммэт ү лү гэрбитин

ө йдү ү р баҕ ас буолуох,

охтон баран

олохсуйбат оҥ оһ уубутун

оройдуур баҕ ас буолуох..

Бото-сө рү ө саҕ а

буор ийэ кырса

булуулаах муҥ наахтар,

муҥ ура суох курдук буолан,

мучу-мачы буолар да эбиппит,

ү с эрэ арсыын

ү ө л буор ө лү ү лээх ү ү сээҥ илэр,

ө лү ө суох курдук ө йдө нө н,

ө рө -таҥ нары буолар да эбиппит,

аан ийэ дайдыттан

аччыгый да аналлаах аһ айдар,

арахсыа суох курдук айдааран,

араас буолар да эбиппит.

Аҕ ыйах кү ҥ ҥ э

аан дайдыга баарга

адьырыспакка сылдьан

айахпытын аһ аттарбыт

алыс айылгы буолуо эбит.

Кү н сиригэр баарга

кү ө н-кү рэх былдьаспакка,

кү ө мэйбитин эрэ кө рө н,

кү ө мчү лэһ иитэ суох сырыттарбыт

кү ндү да буолуо эбит...

10-11-1921 с.