Дииллэр

Бэйэҥ эрэ тускун

Бэрт курдук санаан

Бэлиэтиириҥ биһ иэхэ,

Боростуой дьоҥ ҥ о,

Букатын буоһ ата суох,

Аныгы ааҕ ааччыларга

Адьаһ ын атын.

Ол курдук,

Сорсуннаах куорсуннаах,

Суруйар соргулаах,

Суолталаах буолларгын,

Суох-дьадаҥ ы

Суомах олоҕ ун

Ыраастаан-ыпсаран

Ырыаҕ ар ыллаа.

Кө ҥ ү л кө рү дьү ө һ ү н

Кү ө мэйгинэн кө ччү т.

Биһ иэхэ билигин

Кыыс дьахтар

Кыртаҕ ар дьү һ ү нү н,

Кынтаҕ ар бэйэтин

Кырааскалаан ыллаама.

Ол-бу

Оройго олохсуйбат

Оту-маһ ы ойуулаама.

Таҥ араны-абааһ ыны

Талан намылҕ алаама,

Сэрэх-таамах курдук

Сэһ эни кэпсээмэ.

Ол оннугар

Кыра киһ и кыһ алҕ атын

Кыбычыылаан кыһ анар,

Кырааскалаан суруйар

Кылааннаах кыһ алҕ алан...

Хайдах

Арабуочай аймах

Аатын булбутун,

Атаҕ астабылтан тахсыбытын

Арааран алҕ аа.

Хайдах

Ү лэһ ит ү ө рэ

Ү гү с ү йэ ө лө рсө н

Ү тү ө ҕ э ү ктэммитин

Ү тү ктэн ү ө гү лээ.

Итинник эгэлгэни

Биһ иги сэргэҕ элиэхпит,

Оннук эрэ хоһ оону

Биһ иги оройдуохпут, —

Дэхси диэличчи

Дэһ эллэр ээ...

Сө пкө сү бэлииллэр.

Сү рэхпинэн сө бү лү ү бү н,

Ол гынан баран

Ону оройдооҥ —

Бэйэҕ ит да билэҕ ит,

Мин

Урукку олох уолабын,

Ааспыт дьаһ ал аһ айабын.

Онон,

Кэлэн иһ эр

Кэрэ кэскили

Кэмэ суох кэрэхсиибин[5]

Кэпсиирим кэллэҕ инэ

Кэлэҕ эйдээн кэхтэбин,

Ол да иһ ин,

Кү ү спү н кө рү нэн,

Бэйэбин билинэн,

Урукку олоххо

Олоҥ холообут онолҕ оммуттан

Олох уурайдым.

Ааспыт олоҕ у

Алҕ аабыппыттан

Адьас аккаастанабын.

Хотуута суох хоһ ооммуттан

Хомойдум, хоргуттум...

Хата,

Кэрэ олох кэпсээнньиттэрэ

Кэлэр кэмнэрин

Кэмэ суох кэтэһ эбин...

Аны миигиттэн

Ү гү һ ү кү ү тү мэҥ,

Ү чү гэйи кө рдү ө мэҥ.

Мин билигин

Хара сыыр

Хайыттар хаспаҕ ын

Хардыылыырбыттан хааттаран

Хаһ ыытыы турабын...

1926 с.

КУОТУМАҤ

Килээр-мэлээр

Киэҥ хонуу киинигэр

Соҕ отоҕ ун туран,

Аҥ ардас хаалан

Кэннибин хайыһ ан,

Кэрэ сирбин кэриччи

Кэтэһ эн кө рбү тү м:

Тоҕ ой-сэлэ дьонум,

Торолуйа тупсаннар,

Тоҕ о хаамсан эрэллэр,

Эдэр-тэгэл эҕ эрдэлэнэн,

Эгэлгэ кэскил эпчиҥ ин

Этэн-кэпсээн эрэллэр

Эбит эбээт, оҕ олоор...

Сордооҕ у соргулуурга

Сорунан тураннар,

Суобаһ ы соноппуттар,

Оннук уруйдаах

Оонньуулаах олох ойоҕ оһ ун

Одуулаан бараммын:

«Хайы-ү йэҕ э мин

Хаалбыт эбиппин...»

Сү ү рээри гыммытым —

Сү һ ү ө ҕ ү м кө һ ү йбү т,

Хаамаары хамнаммытым —

Хардыым аччаабыт,

Эккирэтээри эпчиҥ ирбитим —

Этим эймэнийбит эбит...

Куччугуйдуун-улаханныын

Куота сү ү рэн куугунастылар...

Курус гынан курутуйдум,

Куйахабын тарбанным.

Хайдах гыныамый?

«Хаарыан атастарыам,

Хайҕ аллаах олоххутугар

Ханыылаан хаамыһ ыннарыҥ,

Хаалларымаҥ, харыстааҥ», — диэн

Хара кү ү спү нэн

Хаһ ыытыы хааллым...

1926 с.

КИҺ И БИЛБЭТ КИСТЭЛЭҤ НЭРЭ

Кү н анныгар

Кө ннө рү кө рө ргө

Кө стү бэт дьү һ ү ннэр,

Дуораһ ыйбат дорҕ ооттор,

Атын алгыстар

Баһ аам элбэх бааллар...

Онно

Элбэх дьикти сэһ эннэр,

Сытыы ыраас сырдыктар

Сыстыһ ан сылдьаллар...

Ону

Мээлэ киһ и

Мэйиитэ билбэт,

Кө ннө рү киһ и

Кө хсө сэрэйбэт,

Ама киһ и

Арааран анаарбат.

Арай

Атын хараҕ ынан

Анаарар аналлаах,

Холобурдаан хоһ уйар

Хос куолайдаах

Имэгирэн этэр

Илбистээх тыллаах,

Ириэнэх хааннаах

Итинниги сиһ илии

Истэр-билэр...

Оннук киһ и,

Суруллубут ойууттан,

Тутуллубут дорҕ оонтон,

Саҥ арбыт тылтан

Сатаан булан,

Салайан таһ ааран,

Саас тохору салгыппат

Саргылаах саҥ аны саҥ арар.

1926 с.

СҮ БЭ

Оҥ оһ уллан эрэр олох

Оҥ орбут оҕ олоро!

Оччугуйгут улаатан,

Кэлэн иһ эр кэскили

Кэнчээри дьоҥ ҥ утугар,

Атаҕ астабыл алдьархайын,

Кө ҥ ү л кү ндү тү н,

Олох очурун,

Хонууга-ууга хоһ уйан,

Этиҥ ҥ э-эҥ иҥ ҥ э эҕ ийэн,

Киһ инэн-сү ө һ ү нэн кэриҥ нээн,

Бар дьоҥ ҥ ут баһ ыгар

Балталаабыт курдук

Барыта батыччы

Батар гына

Бастаан-атахтаан,

Уус-уран тылгытынан

Уурбут-туппут курдук

Ыпсаран ыллааҥ,

Холбоон хоһ уйуҥ!..

Сырай-харах буолан

Сымыйанан сыыһ ырдымаҥ,

Куттанан-куруйан

Куһ аҕ аны холбоомоҥ,

Киһ иргээн-килбигийэн

Кири кистээмэҥ.

Хаһ ан да хаамыллыбат

Хайа ү рдү н хайҕ аамаҥ.

Истиҥ этиигитин

Ийэҕ ит ууһ угар иһ итиннэриҥ.

Эргэ,

Саҥ а

Эккирэтиһ эн

Илин былдьасыһ ар эрдэҕ инээҕ и

Илбистээх тылы эргитимэҥ,

Аны

Этэр тылгыт эпчимин,

Хоһ уйар хоһ ооҥ ҥ ут дорҕ оонун

Саха урааҥ хай санаатыгар

Сайыччы саҕ ар гына

Салайан саҥ арыҥ!

Ү ө рэҕ э суох ү лэһ ит

Ө йдө ө н ү тү ктэр гына

Ү ө рдэ-кө тү тэ ү ө гү лээҥ!

Кини

Мастыырын -оттуурун,

Бадаҕ ын-майгытын —

Барытын

Батарыта

Ырыаҕ а ыпсаран,

Ыраастаан ыллааҥ!

Кырдьыгы кистээмэҥ,

Кыһ алҕ аны умнумаҥ.

Ханнык да

Хараҥ а муннугу

Хайҕ аан хаһ ыытаамаҥ,

Ойуулаах олоҕ у ордорон,

Онно охтумаҥ,

Сарбынньахтаах саҥ аҕ ытын

Салгыҥ ҥ а сайҕ аамаҥ,

Илбиргэстээх этиигэ иэдэйэн,

Илин-кэлин этимэҥ.

Ү гү с ө йдү ү р,

Бары манньыйар,

Кыра кыттыһ ар гына,

Тобурах курдук добдугурас

Томоонноох тойуктаныҥ,

Ааспыт атаҕ астабыллары,

Баар батталлары,

Эргийэр эрэйдэри

Эппэккэ, эриэннээбэккэ

Эҕ ийэн этэр имэҥ нээх,

Сынтарыйбат кылааннаах

Сытыы -болот тылланыҥ.

Саҥ арбыт саҥ аҕ ыт

Саха санаатыгар

Сайыччы киирдин!

Кэпсээбит сэһ эҥ ҥ ит

Кэнчээри кэккэҕ э

Кэскил буоллун!..

1926 с.

БУЛЧУТ*

I

Тордох сону

Догдоччу кэтэн.

Сарыы этэрбэһ и

Саллаччы анньынан,

Ой-хара тыатыгар.,

Ох курдук оҥ остон,

Ханан да хаамыллыбатах

Халыҥ хаары хампарытан,

Хара тыатыгар хаамта.

Маҥ ан хаары батарыта

Бачаахтаан баран,

Ойбон хаары оймооттоон,

Ойууру оттолоон,

Куобах хороонун

Таба хааман,

Баай байанайым *

Быраҕ ан биэрээрэй,

Эргэнэ хара тыам*

Элиэбэр* эртитээрэй диэн.

Аҕ ылыы-аҕ ылыы

Айатын аччаччы тарта,

Кыҥ ыы-кыҥ ыы

Кылыытын кыбытта,

Хаарынан хайда,

Хардыытын сабынна,

«Кэҥ кил тыабар

Кэнтик* кэбиспэтэҕ им буоллун.

Кэлэрбэр кэһ иилээх кэтэһ ээр», —

Айаҕ ын иһ игэр алҕ аата,

Барык-сарыкка

Балаҕ аныгар барда.

Ойуур тыаттан

Ой маҥ ан куобах,

Ойуохалаан тахсан,

Охсорго оҕ устарда*,

Айаҕ а тэптэрдэ,

Ырбаҕ а ылларда,

Субай хаана субуруйда,

Суулан оҕ утта...

Халлаан кырсынан

Хара суор,

Хаан кө рдө ө н,

Хаар хаппахтаах

Хара тыа ү рдү нэн

Xааҕ ыргыы-хааҕ ыргыы

Халаахтаан иһ эн,

Хааннааҕ ы харахтаан,

Ө лү гү кө рө н,

Таҥ нары сапсынан,

Даллас гына олордо,

Туста-абыт сиринэн

Тобулута тоҥ суйда,

Турута тыытта,

Сиэн сэймэктээтэ.

Ө һ ө ҕ ү нэн ө ллө ннө,

Хаанынан тамахтанна,

Сиэҥ ин сиэтэ,

Сиэхсит сирэйдэннэ...

Маҥ алайа туолла,

Куттаҕ а хоччоото,

Хааман дадарыйда,

Хаһ ыытаан хааҕ ырҕ аата,

Ү рдү к халлаан

Ө рө һ ө тү н диэки

Ө рө кө тө н кү псү йдэ...

Киһ и эристиин,

Киэһ эттэн тэринэн,

Хараҥ аттан хамынан,

Эргэнэ хара тыам

Элиэбэр эргитээрэй диэн,

Эгди буолан,

Эрдэ туран,

Айатыгар айаннаата,

Кэнтигэр кэллэ.

Ойуур быыһ ынан

Одуулуу испитэ:

Хардаҕ ас мас айата

Хайы-ү йэҕ э

Ү рү ҥ хаары

Ү рэйэ тэбэн,

Маҥ ан хаарга

Эстибит элбэрээк элэҥ нээтэ.

Айа араҕ астыйан сандаарда,

Ону одуулаат,

Оҕ о киһ и

Тоҥ мутун умунна,

Тойон сү рэҕ э

Толугуруу мө ҕ ү стэ,

Сылайбытын сыаналаабата,

Сырайа сылыйбахтаата,

Сү ү һ ү н кө лө һ ү нэ сү ү рү ө р

дылы

Сү ү нэтик ү ө рэн сү ү рдэ.

«Баай байанайым

Барҕ а баайыттан

Быраҕ ан биэрдэҕ э,

Арыы тыам

Аһ ыырга анаатаҕ а», — диэн

Уоһ ун иһ игэр

Ботур-ботур ботугураата.

Кэлбитэ,

Кө рбү тэ...

Куобаҕ а

Сэмнэк буолан тэлгэммит.

Тириитэ

Титирик мутуктарыгар

тэлибирээбит,

Хаана

Хаарга саккыраабыт,

Уонна

Ончу оппотох,

Ханна да хаалбатах...

«О, халлаан хара суора,

Хара дьай, сатыылаан,

Хаарыан хара кө лө һ ү ммү н,

Харыйа суох

Хабан барбыт

Хара алдьархайын нии...»

Аат эрэ харата

Айатын ылан

Таҥ нары тайахтанан,

Санньыйан турда...

Ханна эрэ

Халлаан хара суора

Хааны булан,

Хара тыа баһ а

Хамныар дылы

Хаһ ыытаан хааҕ ырҕ аата.

1926 с.

ДЬҮ Ө РЭ

Куобаҕ ы-кииһ и,

Балыгы-барааны,

Хотойу-кутуйаҕ ы,

Бө рө нү -бө тү ү гү,

Улары-оҕ уһ у,

Эһ эни-киһ ини,

Сылгыны-чыычааҕ ы —

Барыларын наардаан,

Бииргэ дьиэлээн,

Ойбонтон уулатан,

Ороҥ ҥ о утутан,

Олоххо олордон,

Биир аһ ынан минньигэһ иргэтэн,

Бииргэ иитэр биллибэт.

Бары тус-туһ угар

Иннилэрин кө рү нү ө хтэрэ,

Истэрин сананыахтара,

Илин былдьаһ ыахтара,

Иирсэн барыахтара...

1926 с.

* * *

Утуйан уһ угуннах аайы

Урукку олох,

Уу-хаар курдук,

Уулан тохтор.

Кү н кө ҕ ү рээтэҕ ин аайы

Кү ү с-кү дэх кү рэнэн,

Кү лү ү -оонньуу кө ҕ ү рээн,

Кү рэҥ сийэн иһ эр...

* * *

Улуу дойду оҕ олоро,

Уһ ун олох урсунун,

Уҥ уоргу-маҥ ааргы уһ угун

Уһ уктаан одуулааҥ!..

Хараҥ а тү ү н халбарыйан,

Халлаан кырса маҥ хайан,

Хара тыалар хаххалаабыттара

Хастанан халбарыйда.

Кэрдиис хайалар кэннилэриттэн

Кэчигирэс тыалар кэтэхтэрин

Кэрэ кү н килбиэнэ

Кэриччи кө рө н киэргэттэ.

Ү ө рэх ү тү ө тэ

Ү гү с дьоҥ ҥ о ү ө дү йэн,

Ө й кү ү һ э ү ксээн-ү рдээн,

Ү ө дү йэн-ү ү нэн эрэр.

Массыынабастыҥ ын

Бар дьон баһ ылыктаан,

Баһ аан бары барсы

Барҕ ардан-байытан эрэр.

Ү лэһ ит ү ө рэ

Ү тү ө кү ҥ ҥ э ү ө рэн,

Ү ө рдү һ эн-ү ксээн,

Ү ү нэн-кө тө н

Ү лэлээн эрэр.

Ыһ ар, быһ ар,

Хоруйар, кутар,

Охсор, мунньар -

Бары массыына

Бар дьоҥ ҥ о

Баар буолла!

АҔ АБАР*

(С у р у к)

Аан дойдуга

Айан тө рө ппү т

Аҕ ам оҕ онньор!

Аччыгый уолум,

Акаары буолан,

Алааһ ыттан арахсан,

Аҥ ардас аҕ атын быраҕ ан,

Атын сиргэ

Айманнаҕ а диэмэ.

Оҕ онньор буоллум,

Орто дойдубуттан

Огдолуйар кү ммэр,

Оччугуй уолум

Оҥ уохпун кө тө ҕ ү ө,

Омуһ ахпар угуо диэбитим —

Орой мэник буолан,

Олох сириттэн уларыйан,

Оонньууну ордордоҕ о диэн,

Оруһ уйар сураххын истибитим.

«Ииппит ийэҥ эристиин, *

Илини-арҕ ааны эгэлгэлээбэт буолан,

Иҥ нэри-иэдэйэ кырдьан,

Ийэ сиригэр киирбитэ.

Биир эмиэ

Бииргэ тө рү ө бү т бииҥ *

Эдэр сааһ ын идэкитигэр,

Сэллик ү ө нү гэр сиэтэн,

Аан дайдыттан арахсыбыта.

Баар эрэ

Балтыҥ барахсан, *

Бастаан олорон иһ эн,

Барҕ а олоххо баттатан,

Ордук сотору

Иһ э ыарыыланан,

Ииҥ ҥ э киирбитэ.

Улахан убайыҥ *

Ойохтоох оҕ ото,

Утум-ситим

Кү н сириттэн кү рэнэн

Кө мү ллү бү ттэрэ.

Инньэ гынан,

Убайыҥ биһ икки

Иккиэйэх бэйэбит,

Икки аҥ ы

Ийэ буорбутугар

Иһ ийэн олоробут», — диэн

Илдьиттээбиккин истибитим.

Бэйэм да

Бэрт ү чү гэйдик билэбин.

Мин даҕ аны,

Ийэ буорбуттан тэлэһ ийэн,

Иллэҥ сылдьа иликпин,

Иитиллэр иннигэр

Иһ ил-таһ ыл

Элбэҕ и сырыттым,

Эҥ ин эгэлгэ элбэх

Эрэйи эмиэ кө рдү м.

Ү гү с ү тү ө

Ү чү гэйи эмиэ ө ҥ ө йдү м.

Айан сындылҕ анын,

Ыарыы кытаанаҕ ын,

Ө лө р кү чү мэҕ эйин,

Куттанар куһ аҕ анын,

Кыһ алҕ а кыйгылҕ анын —

Бука барытын боруобалаатым.

Ол сылдьан,

Саппыкы этэрбэһ и таптаатым,

Пинсээк сону биһ ирээтим,

Буулка аһ ы буһ уурҕ аатым,

Холбуйа дьиэ хостоннум.

Онтон

Баттахпын тараанар,

Манньыысканы кэтэр,

Бачырҕ аччы хаамар,

Бар дьону билсэр,

Ү рү ү мкэҕ э ү ө рэр,

Чааскыны таптыыр.,

Силээхтэни сирбэт,

«Дааһ ыт» талыыта,

Нууччаһ ыт ньургуна буоллум.

Ол да буоллар

Сааһ ым саҥ атыгар

Салгылаабыт сайылыкпын —

«Куобах Буһ арбыты»*,

Куруук саныыбын,

Оҕ о сааспар

Отордоон олорбут

«Оккуодай»* алааспын

Ончу умнубаппын.

Хоруйбут ходуһ аларбын,

Хотоол хочолорбун,

Ү ө скээбит ү рү йэлэрбин,

Тө рү ө бү т дойдубун,

Тө рү т дьоннорбун,

Сахам балаҕ анын

Саныы сылдьабын...

Инньэ гынан,

Иэдэйдэрбин-куудайдарбын даҕ аны,

Ийэбиттэн тө рү ө бү т

Иһ ирэх тылбын

Иҥ эрэн сылдьабын,

Тө рү ө хпү ттэн тө лкө лө ммү т

Тө рү т ө спү н

Тө лө рү тэ иликпин.

Уонна уларыйбытыҥ

тугуй? — диэтэргин, —

Ыар санаа

Ыга баттаатаҕ ына,

Ыллаан ыраастанар

Ыарыыга ыллардым.

Кулан санаа

Куолайбын боптоҕ уна,

Кутуран холлотор

Кубулҕ акка кучуттардым.

Иэдээнйээх эгэлгэ

Испэр иҥ нэҕ инэ,

Энэлийэн чэпчэтинэр

Идэҕ э иҥ инним.

Тү ү нү н баттатар,

Кү нү һ ү н кө нчү ө лэтэр

Аһ аҕ ас эттэнним.

Аймаһ ыйар хааннанным,

Тардар тымырданным,

Тардыс санааланным.

Ол дабуоллар

Алампа аатым арахса,

Соппуруонабым сууйулла илик.

«Сылдьыбыт — сыыһ ы,

Айаннаабыт — аһ ы,

Ү лэлээбит — ү бү

Ү ктэллэнэр куолута дии,

Онон эн даҕ аны

Алдьарыйар кү ҥ ҥ эр аһ ыыргын,

Кырдьар сааскар

Кыһ алҕ ата суох кыстыыргын,

Кыра уолум,

Кыбытынныҥ ини,

Идэлээх-хабалаах киһ и,

Иитинэргин тэринниҥ ини?»— диэтэргит,

Ирдээн иһ ит,

Оннук толкуйу ончу

Оройдуу иликпин, оҕ онньоор!

Ү п ү чү гэйин

Ө йдү ү бү н гынан баран,

Баар буоллаҕ ына,

Барбыта биллибэккэ,

Баранан хаалар.

Харчыны даҕ аны

Хаар-самыыр курдук саныыр

Хара буорбун.

Инньэ гынан,

Мунньунуу букатын,

Уурунуу ончу,

Кыбытыныы кыра да суох.

Идэбиттэк да

Илиибэр тутан

Иҥ эриммитим суох.

Билиҥ ҥ э дылы

Айахпар бэйэм,

Арыгылыы былаан аһ аан,

Аччыктыы иликпин.

Санныбар даҕ аны,

Саҥ арда былаан таҥ нан,

Сарымта иликпин.

Дьону кытта

Дьорҕ оһ уута суох

Толору билсэбин,

Киһ ини кытта

Кэтэхтэһ иитэ суох

Кэмэ суох кэпсэтэбин.

Оҕ ону да кытта охсуһ а,

Эмээхсини да кыттаэтиһ э иликпин.

Олохтон хоргуппаппын,

Кэскилтэн кэлэйбэппин,

Бар дьоммор махтанабын.

Кэрэ дьонум кэрэхсээннэр,

Кэмэ суох киэргэлгэ

Кэлэ-бара сылдьабын,

Оҕ о дьонум омнуолаамыналар,

Отоҕ о-батаҕ а суох

Олоро-тура сылдьабын.

Дьадаҥ ы дьонум таптааннар,

Дьаллыга-дьаһ аҕ а суох

Дьаалабынан дьаарбайабын.

Ө йдү ө бэккин дуо?

Ө рү ү ү ө рэҕ э,

Хармааммар харчыта суох

Эйигиттэн

Хаамар эрэ атахпынан,

Хаһ ан аһ ыам диэн,

Халбарыйбатаҕ ым дуо?

Кырдьыга даҕ аны,

Сылдьарым тухары

Сыл аайытын, сылайбакка,

Илин ө ттү бэр

Соноҕ ос ат саҕ а

Соргу бө ҕ ө тоһ уйан,

Ө ркө н тиит саҕ а

Ө рө гө й бө ҕ ө

Ө рө ү ө скээн,

Баарым тухары батыһ ан,

Маҥ найгы быһ ыыбынан

Баччаҕ а тиийдэҕ им дии.

Хата,

Бэрт улаханнык

Бэйэбиттэн кэлэнэрим

Биир суол баар.

Бачча сааспар дылы

Олорор олоххо

Ордук туһ алаах,

Биир эмэ бэйэбэр

Иитиллэр идэни

Иҥ эриммэтэх эбиппин.

Атыыһ ыттыыры

Адьаһ ын сатаабаппын.

Торгуйдууру

Долуой тобулбаппын,

Суруксуттууру

Суолталаан билбэппин,

Тойоҥ ҥ о

Тоҕ уһ ун толооспун,

Оттууру

Олох умуннум,

Хара ү лэттэн

Халыһ ыйан хааллым.

Ити эрэ итэҕ эһ им.

Ол эрэ омнуом.

Билигин даҕ аны

Ис санаам

Ийэ буорбуттан тэйэ,

Тү гэн ө йү м

Тө рү т дойдубуттан

Тө ннө илик.

Аан дайдыбар тахсан,

Анах иитэн,

Арыыны, суораты аһ аан,

Аа-дьуо олоруоохпун

Алыс баҕ арабын.

Ол гынан баран

Бэлэмим суоҕ а мэһ эйдиир,

Анаҕ ым суоҕ а атахтыы.р.

Онон

Аны даҕ аны,

Кураанах да буолларбын,

Куорат олоҕ ор кучуттарар,

Муосталаах дьиэҕ э булкуллар,

Кыһ алҕ алаах да буолларбын,

Кырааскалаах дьиэҕ э кырдьар,

Боробулуохалаах ороҥ ҥ о

Бокуонньуктуур муҥ наах

Буолуом эбээт...

Арай,

Айхал бө ҕ ө аргыстанан

Аһ ыырбын аһ ара булунан,

Ө рө гө й бө ҕ ө ү рдээн

Ө ллө нө рбү н таһ ынан ө йү ө лэнэн,

Идэ бө ҕ ө эргийэн

Иитиллэрбин булуннарбын, —

Ийэ буорбар

Эҕ эрдэни кытта

Эргийиэм этэ...

Ол да буоллар,

Уолум улдьаардаҕ а диэн

Олус уймана олорума,

Алыс алдьарыйдаҕ а диэн

Ааһ а айманыма!

Мин даҕ аны

Тө рү ө хпү ттэн

Тү һ эн биэрбэт тө лкө лө ө х,

Олоруохпуттан

Охтон биэрбэт оҥ оһ уулаах

Уол оҕ о буолуом!

Аҕ аа!

Тас гынабын,

Лаастыбынньаҕ ын кулу!..