Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






Кырыйдым






 

Кыраҕ ы хараҕ ым

Кылбаҕ а хонуу

Кыртаҕ ар кырсын

Кыаҕ ар ылан

Кыайан кыҥ аабат.

Сааскы, кү һ ү ҥ ҥ ү

Самыыр, ардах

Самнары саккыраан,

Санаам сааһ ыран,

Санньыйан, самнан,

Саҥ ам сайдыбат...

Оҥ оһ уллар, уруйданар

Оргуйар, долгуйар

Ордоһ ун олох

Очурун-чочурун

Оноллоон, одуулаан

Оройбор олохсутар

Оҕ о сааһ ым уостубута

Уот-татай ньии

Ороскуотун, оҕ олоор!..

 

1926 с.

 

 

СҮ РЭХ

 

Умайар, оргуйар,

Сү рэҕ им мө хсө р,

Уу умуруорбата,

Ас намтаппата.

Бып-быллыгырас

Тип-тигинэс,

Кө ҕ ү с кө ө нньө р,

Ис ииримтийэр,

Туох да тохтоппото,

Ө лү ү, ө һ ө с ү ө скээтэ,

Атыыр айдаан адаҕ ыйда,

Аат-туолар аҕ ай нии...

 

 

МИН КИММИНИЙ?

 

Ким диэхтэрэй?

Айхаллаах санаатын

Арыгынан аймаабыт

Адьарай уола,

Идэкилээх кэскилин

Испииринэн иирпит

Илиэһ эй идэкилээҕ э,

Убаҕ ас уунан утахтанан

Улаҕ алаах санаатын уймаабыт

Улдьаа мэник

Аар акаары,

Мэйиитэ мэлийбит мэник

Диэхтэрэ дэ-дэ-дэ..

Ама,

Сабаан-кулаан

Сабаҕ алаан саныыр

Саппахтаах санаабын

Сатаан саҥ арбатаҕ ым иһ ин.

Ама,

Ө йдү ү р ө йбү н

Ө тү рү -батары

Ө йдө ө н ү ө скэппэтэҕ им иһ ин

Тымныыттан ыччалыыр,

Куйаастан итииргиир,

Уоттан абытайдыыр,

Уу дириҥ ин оройдуур,

Халлаан ырааҕ ын сыаналыыр

Сир кытаанаҕ ын билэр.

Кө рө р харахтанан,

Икки атахтанан,

Иэгэлдьийэн сырыттаҕ ым дии.

 

 

КИМИЙ? *

 

Хапсыгыр хаппардаах,

Харчыта суох хармааннаах,

Харбыалаһ ан хаамар атахтаах,

Халыгыраан саҥ арар тыллаах,

Харааста иирэр хааннаах,

Ү гү с ү йэтин тухары

Ү лэҕ э ү ө рэммэтэх.

Ү ө һ э-аллара

Ү ө мэс-аамас ү ө скээбит.

Курулхайга куудьуйбут,

Аһ ыыны амсайбыт,

Арыт-ардына адьаһ ын

Аар-маар буолуталаабыт:

Турар дьү һ ү нэ

Ньолоҕ ор ньуурдаах.

Токурхай атахтаах,

Торумтуйар бытыктаах,

Аматыгар алыс аламаҕ ай,

...................................................

Сылдьарыгар сытыары

сымнаҕ ас;

Суолтата суох

Суруксут сололоох,

Ыпсарыыта суох

Ырыаһ ыт ыйаахтаах,

Кэрэхсэппэт да буоллар,

Кэпсээнньит кэриҥ нээх,

Аҕ ыйах да буоллар,

Айаны арҕ арбыт,

Сулумах да буоллар.

Суолу тобулбут.

Ү ө рө ҕ и ү ө йбэтэх.

Ү гү һ ү билбэтэх,

Сабаан-кулаан санаалаах

Саха уола

Саллаҥ наан сылдьар ү һ ү.

 

1926 с.

 

 

* * *

Бадаҕ алаан кө рдө ххө,

Бас аайы

Мааны баҕ а

Баһ аан элбэх,

Тө һ ө тү н тө лкө лө ө бө ккө

Тө бө аайы

Тө рү ттү ү р тө лкө

Тө һ ө эмэ,

Кө риҥ ин кэскиллээбэккэ

Киһ и аайы

Кэскиллиир кэмэлдьи

Кэмэ суох,

Ол гынан баран, ону

Олохтуурга оҥ оһ уннахха...

Олус олуурдаах,

Кэскиллииргэ кэллэххэ,

Кэмэ суох эрэйдээх,

Сурукка эрэ

Суолталанан баран

Суобастанара суостаах.

Арааһ ы аһ ан баран

Атаҕ ар туруорар

Алыс адаҕ алаах.

Ол кэриэтэ

Оччугуйу олохтоон баран

Оҥ орон иһ эн

улаатыннарар

Ордук улаҕ алаах.

 

 

БАҔ А *

 

Куугун-хааҕ ын куорат

Кулан-кубулҕ ат олоҕ уттан

Куотан-сү ү рэн тахсан,

Арыы тыа ардайдаах,

Араҕ ас сыһ ыы хонуулаах

Алааһ ым саҕ атыгар

Саах сабыылаах,

Самнаҕ ар быһ ыылаах

Саха балаҕ аныгар,

Ү гү скэ ү лү һ ү йбэккэ,

Ү ү тү нэн ө ллө нө н,

Ү йэбин бү тэрдэрбин;

Сылааны сыаналаабакка,

Сырсыыга сылдьыбакка,

Сынньанан сыттарбын;

Ордукка охтубакка,

Онно-манна барбакка,

Олохсуйан олордорбун!

 

 

ТӨ РӨ Ө БҮ Т ДОЙДУБАР *

(А. Е. Кулаковскай ө лбү тү гэр)

 

Ийэ дойдуом!

Эн

Аһ атан олордор

Айыыҥ аймаҕ ын

Араастаан алҕ аабыт,

Алыс астынар

Айыыһ ытыҥ уола

Аан дойдутуттан

Адьас араҕ ыста...

Эн

Халыҥ ойуурдаргын,

Хараҥ а тыаларгын,

Симилэх систэргин,

Силлиэ тыалларгын,

Очуос тумулларгын,

Таас дьааҥ ыларгын,

Талыы дьаарбаҥ наргын,

Булкуурдаах муораларгын,

Булуҥ сирдэргин,

Ө рү скэннээх сү ү рү ктээх

Ө лү ө нэ ө рү скү н,

Арыы чараҥ наргын,

Аппа алаастаргын —

Барыларын бааралаан,

Бастаан-атахтаан,

Хоһ оонугар холбоон

Ыпсаран ыллаабыт

Ытык ырыаһ ытыҥ

Халыан ыарыыга хаптаран

Хараҕ ын сапта...

Хардаҕ ас уҥ уоҕ а

Хара буорунан

Хам баттанна...

Эн

Суолталаах суруксутуҥ

Суох буолла,

Суптутун

Суох буолла...

Кэрэхсээн ииппит

Кэрэ ыччатым

Кэриэһ э суох

Кэбэлийдэҕ э диэн,

Кэмсинэр буолаайаҕ ын,

Кэлэр ыччакка

Кэмэ суох

Кэскиллээх кариэһ и

Кэбиһ эн барда.

Кини

Эйигин эҕ эрдэлээн

Туойбут дорҕ ооно

Ү с дойду ү рдү нэн

Умуллубакка-уурайбакка

Уораһ ыйан-дуораһ ыйан,

Уһ ун олох устатыгар

Удьуор-билэ дьонугар

Умуннарыа суоҕ а...

Хаарыан оҕ ом

Хаалынньаҥ а суох

Халты харбатта диэн,

Харааста санаама.

Кини

Ырыҥ алаан ыпсаран

Ыллаабыт ырыатын,

Эн

Барҕ ардан ү ө скэппит

Барыйан турар

Бар дьонуҥ

Бараҕ ыа суоҕ а...

Алыс аймаһ ыйыма!

Олус уйадыйыма!

 

1926 с. бэс ыйын 5-с кү нэ,

Москуба куорат.

 

 

Ө ЛӨ КСӨ Й Ө ЛБҮ ТҮ ГЭР *

 

Ойуур тыа курдук

Ороһ улаан ү ө скээбит

Оҕ о омук ортотугар

Ордон, чорбойон ү ү ммү т

Ордук уруйдаах убайбыт

Уруттаан охтон

Омуһ ахтаммыт ороскуота,

Ууран-санаан кө рдө ххө,

Эрэһ элээх тиистэн

Эмтэрийбитин кэриэтэ

Эмсэҕ этэ элбэх...

 

Саха омук

Саамай маҥ найгы

Саргылаах оҕ ото,

Сайаҕ ас санаалааҕ а,

Ыпсаҕ ай ырыаһ ыта,

Ыраас тыллааҕ а

Ыарыыга ылларан,

Кэрэхсэнэн ү ө скээбит

Кэрө дьонун кэккэтиттэн

Кэлтэйбит кэмсилгэнэ

Кэмэ суох киэҥ.

 

1926 с.

 

 


Поделиться с друзьями:

mylektsii.su - Мои Лекции - 2015-2026 год. (2.884 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал