Мақсаты: Сегіз сері шығармаларының мәнін ашып көрсету.

Жоспары:

1. Сегіз серінің ө мірі туралы.

2. Қ азіргі ә дебиеттану ғ ылымындағ ы Сегіз серіге қ атысты екіжақ ты пікірлер.

3. Шығ армаларының жанрлық, тақ ырыптық ерекшелігі.

Пайдалануғ а ұ сынылатын ә дебиеттер:

1. Сү йіншә лиев Х. ХІХ ғ асыр ә дебиеті. -А., 1992.

2. Сү йіншә лиев Х. Қ азақ ә дебиетінің тарихы. -А., 2006.

3. Сү йіншә лиев Х. Қ азақ ә дебиетінің тарихы. -А., 1998.

4. Бес ғ асыр жырлайды. Т.2. -А., 1989.

5. Жұ банов А. Замана бұ лбұ лдары.- А., 1975.

6. Айтыс. 3 томдық. -А., 1965.

7. Айтыс. 2 томдық. -А., 1988.

8. Мұ қ анов С. Халық мұ расы.- А., 1974.

9. Қ оң ыратбаев Ә. 10 томдық. -А., 2005.

10. Ә уезов М. Ә дебиет теориясы.- А., 1991.

Ө мірі. Артына мә нді мұ ра қ алдырғ ан ақ ындардың бірі – Сегіз сері (шын аты Мұ хамед-Қ анапия) Шақ шақ ов. Қ олда бар деректерге қ арағ анда, ол 1818 жылы бұ рынғ ы Қ ызылжар уалаятындағ ы Ғ аузар болысына қ арайтын Маманай деген жерде дү ниеге келіп, 1854 жылы 36 жасында сонда қ айтыс болады. Ә кесі Баһ рам (1780-1828) атасы Шақ шақ сияқ ты ел ішінде беделді, білгір де шешен, сауатты адам болса керек. Ол 6 жастағ ы Сегізді алғ аш ауыл молдасынан оқ ытып, кейін Болатнай деген жердегі ескіше медресеге береді. Сонда оқ ып жү ргенінде кенеттен ә кесі мен шешесі қ айтыс болады да, Сегіз ағ асы Кө рпештің тә рбиесінде қ алады. Ол інісін ескіше оқ удан шығ арып алып, Қ ызылжар қ аласындағ ы орысша «Приходская школағ а» ә келеді. Бала мұ нда қ абылданғ аннан кейін де жақ сы оқ ып, оны ойдағ ыдай бітіріп шығ ады.

Осыдан кейін ол Омбы қ аласындағ ы офицерлер даярлайтын ә скери училищені тә мә мдайды. Бірақ Сегіз патша ө кіметіне қ ызмет етуден бас тартып, ө зінің сенімді серігі, досы Нияз Бағ ланұ лымен (1818-1889) бірге қ ашқ ындық жолына тү седі. Патша ә кімдері бұ ларды ұ стауғ а 2 рет арнаулы отряд шығ арады. Қ алың жыныс қ амысты жерлерді паналағ ан олар талай рет қ ұ тылып кетеді. Сол жылдары бұ л екеуі Есілдің кү нгей бетіндегі Керей мен Уақ елдерін паналайды. Бірақ онда кө п тұ рақ тамайды. Сырды жағ алап, Еділ мен Жайық бойындағ ы елге асып кетпек болғ анда жол-жө некей Сарысу тө ң ірегіндегі Телікө л, Айнакө л, Ащыкө л деген жерде аялдап, жаз бойы серілікпен сауық -сайран қ ұ рады.

Екеуі жұ ртты ө нерлерімен тә нті етеді. Ә сіресе Сегіз ақ ын, жыршы, серілігімен, ә нші, кү йші, палуандығ ымен кө зге тү сіп, зор қ ұ рметке бө ленеді. Сегіз бен Нияз екеуі бұ л елде біраз уақ ытқ а аялдап тұ рады. Кейін Еділ-Жайық тан оларды іздеп келген Мақ пал сұ лу бір жорық -шапқ ыншылық та қ азағ а ұ шырайды да, сол елдегі Елғ онқ ызы Ырысбике атты сұ луғ а ү йленеді. Сол Ырысбикеден Сегіздің Мұ стафа, Мұ сайын атты ұ лдары мен Бибізара деген қ ызы болыпты. Бибісара 1933 жылғ а дейін ө мір сү рді. Ү лкен ұ лы Мұ стафа ә нші, сері, палуандық пен аты шық са, ал Мұ сайын ақ ын болғ ан кө рінеді.

Сері еліне оралғ ан соң да сал-серілік жасайды. Ә нші, кү йші болумен бірге, саятшылық, зергерлік істерімен айналысады. Сондай-ақ ол ақ ындық ө неріне де беріліп ден қ ояды. Ө мірінің соң ғ ы жылдарында ө кпе ауруына шалдығ ып, мезгілсіз қ айтыс болады.